Selahattin Koşar

23 Temmuz, Erciş Gazetesi’nin kuruluş yıldönümüdür. 23 Temmuz 2001 ‘de Erciş basın hayatına giren gazete, geride kalan 8 yılda kesintisiz olarak yayın hayatını devam ettirmiş ve bugüne kadar da başarılı bir şekilde gelmiştir. Mahalli bir gazetenin 8 yılı geride bırakması ve 9.yıla girmesi çok önemlidir. Bu yazımızda Erciş basınından ve Erciş basınına damgasını vuran Erciş Gazetesi’nden bahsedeceğiz.

İsterseniz önce, kısaca gazetenin ne olduğundan ve tarihinden bahsederek başlayalım. Gazete, haber, bilgi ve reklam içeren, genellikle düşük maliyetli kâğıt kullanılarak basılan ve dağıtımı yapılan bir yayımdır. Amacı halka güncel olaylara ilişkin bilgi vermektir. Gazeteler genel olarak yayınlandığı gibi, özel bir konu üzerinde de yayınlanabilir, genellikle günlük ya da haftalık olarak yayınlanır.

Gazeteler, yayımlandığı saate göre sabah gazetesi, akşam gazetesi, yayımlanma sıklığına göre günlük ve haftalık gazete gibi bölümlere ayrılır. Ayrıca hitap ettiği kitle ve dağıtımının yapıldığı alana göre yerel, ulusal ya da uluslarası gazete olarak sınıflandırılır. Çeşitli olaylarla ilgili haber ve bilgi veren genel içerikili gazetelerin yanı sıra yalnızca spor, din, magazin, ekonomi gibi belirli konuları işleyen gazeteler de vardır.

Edindiğimiz bilgilere göre dünyada ilk haber toplama ve dağıtma gazetesi, Roma Senatosu’nca İ.Ö. 59 yılında 2000 kopya olarak çıkarılıp imparatorluğun değişik köşelerine dağıtılan Acta Diurna’dır. Johann Carolus’un 1605 yılında yayınladığı aller Fürnemmen und gedenckwürdigen Historie adlı gazetesi, kâğıt üzerine basılan ilk gazete kabul edilmektedir. Yurdumuzda ise ilk Türkçe gazete devlet yönetiminde 1 Kasım 1831 tarihinde çıkarılan Takvim- i Vekai adlı gazete’dir. Özel sektör tarafından çıkarılan ilk Türkçe gazete ise 21 Ekim 1860 tarihinde çıkan Tercüman-ı Ahvâl’dır. İlk yazarı ise Şinasi’dir.

Yerel gazetelere gelince, yalnızca belli bir bölgede yayımlanan ve okunan, ulusal haberlerden farklı olarak yerel haberlerin ve konuların yer aldığı gazetelerdir. Kısacası bir ilçe veya ilde basılıp yayımlanan ve orada yaşayan insanları ilgilendiren haberlerin yer aldığı gazeteler yerel gazete olarak adlandırılır.. Erciş’te şimdiye kadar bu anlamda 4 gazete yayımlanmıştır. Bunlar, Yeşil Erciş Gazetesi, Birnisan Gazetesi, Her Yönüyle Erciş Gazetesi ve ve Erciş Gazetesi’dir.

İlçemiz Erciş’te ilk çıkan gazete Yeşil Erciş Gazetesi’dir. 16.06.1958 tarihinde yayın hayatına başlayan gazetenin sahipliğini ve idare müdürlüğünü Hayrettin Gazioğlu, Yazı İşleri Müdürlüğü’nü de İbrahim Nazlı yaptı. İbrahim Nazlı’dan sonra gazetenin Yazı İşleri Müdüdürlüğü’nü sırasıyla Ecvet Gebeloğlu ve Şahabettin Nalbantoğlu getirildi. Pazartesi ve Perşembe günleri olmak üzere haftada 2 gün ve 2 sayfa çıkan gazetenin fiyatı 5 kuruştu. 1978 yılında yayınına son veren gazete, çıktığı dönemde Ercişle ilgili haberleri okuyucularına duyururken aynı zamanda kültürel ağırlıklı konulara da yer vermiştir.

Erciş’in ikinci gazetesi Birnisan Gazetesi’dir. 22.03.1982 tarihinde yayın hayatına 2 sayfa olarak başlayan, kuruculuğunu Yılmaz Akınerler’in, sahipliğini N. Sarılıoğlu ve Yazı İşleri Müdürlüğünü de İlhan Kılıç’ın yaptığı Birnisan Gazetesi, ilk sayısını haftalık, ikinci sayıdan itibaren Pazaretesi ve Perşembe günleri olmak üzere haftada 2 defa yayımlandı. 7.sayıdan itibaren Cumartesi ve Pazar günleri hariç haftada 5 gün olmak üzere yayınına devam etti. İlhan Kılıç’tan sonra bir müddet Fikret Dilmaç’ın ve Nihat Çavuşoğlu’nun Yazı İşleri Müdürlüğü’nü yürüttüğü Birnisan Gazetesi’nin halen sahipliğini Kemal Sarılıoğlu, Yazı İşleri Müdürlüğü’nü Bülent Bozkurt yapmaktadır. 1982 yılından 23 Temmuz 2001 tarihine kadar ilçenin tek gazetesi olan Birnisan, yerel ve önemli haberlerin yanı sıra makale, değişik konularda araştırma-inceleme, fıkra, şiir gibi yayınlarıyla ilçe kültürüne önemli hizmetler vermiştir. Yayına başladığı günden beri hep değişiklik peşinde koşan gazete, 1 Temmuz 2005’ tarihinden itibaren 6 sayfa çıkmaktadır. Ayrıca bir yenilik olarak Birnisan Gazetesi sitesini kurmuştur. Yazı ve haberler buradanda da takip edilebilmektedir. Gazete Birnisan Matbaası Ofset Tesisleri’nde basılmaktadır.

Erciş’in üçüncü gazetesi Her Yönüyle Erciş Gazetesi’dir. Ocak 1998 yılında yayın hayatına başlayan Her Yönüyle Erciş Gazetesi, ilçede renkli olarak çıkan ilk ve tek gazete oldu. Gazete, Erciş Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği adına yayımlandı. 4 sayfa ve renkli olarak yayına başlayan gazete, ikinci sayıdan itibaren 12 sayfa siyah beyaz, daha sonra renkli olmak üzere Aralık 1999 yılına kadar yayınına devam etti. Aylık olarak çıkan Her Yönüyle Erciş Gazetesi’nin ilk 6 saysı Ağrı’da, diğer sayıları da Erzurum’da basıldı. Bin adet basılan gazetenin 453 adedi ilçe dışındaki, diğer geri kalan sayıları ise ilçedeki abonelere dağıtılıyordu. Yazı İşleri Müdürlüğü’nü Cevdet Bay’ın yaptığı gazetenin yayın kurulunda ise Celal Gazioğlu, Selahattin Koşar, Fikret Dilmaç ve Ahmet Erdoğan vardı. Gazetede haber, makale, spor, değişik konularda araştırma-inceleme, şiir, hikâye, fıkra gibi konular ağırlıktaydı.

Erciş’in dördüncü gazetesi ise Erciş Gazetesi’dir. Erciş Gazetesi, 23 Temmuz 2001 Pazartesi günü yayın hayatına başladı. Erciş’in ilk ofset baskılı gazetesi’dir. Sahipliğini Gülfen Dilmaç’ın, Yazı İşleri Müdürlüğü’nü Vedat Kasımoğlu’nun yaptığı gazete, Erma Matbaasındaki Ofset tesisler’de basılmaktadır. Pazar günü hariç haftanın 6 günü çıkmaktadır. Yayına başladığı gün 4 sayfa çıkan gazete, 1 Temmuz 2005 tarihinden itibaren 6 sayfaya çıkmıştır. İlçe ile ilgili haberlerin yanında, makale, şiir, fkra, değişik konularda araştırma-inceleme ve kültürel ağırlıklı yazılara yer vermektedir.

Başta da belirttiğim gibi 23 Temmuz, benim de zaman zaman yazı yazdığım Erciş Gazetesi’nin kuruluş yıldönümüdür. Gazete yayına başladığı günden beri Erciş halkının gören gözü, işiten kulağı olmaya çalışmıştır. Gerek köşe yazılarında, gerek verdiği haberlerde mümkün olduğunca yerel konulara ağırlık vermiş ve bugün hem gazete olarak, hem de Erciş’te ilk defa başlattığı Erciş Gazetesi sitesiyle halkın ilgisini üzerine çekmeye çalışmaktadır. Kendisini her gün biraz daha yenileyen, yerel yazarların yazılarına ve ilçe haberlerine yer veren gazete, düzenli olarak dağıtılmaktadır. Ancak bütün yerel gazetelerin kaderi olan yeterli okuyucu sayısına halen ulaşılmış değildir. Halbuki ilçede faliyet gösteren Birnisan ve Erciş gazetelerinin en az bin kişilik bir abonesinin olması beklenmektedir. Bunun için Erciş halkının ve eli kalem tutan insanların desteğine ihtiyaç vardır. Ayrıca yerel gazetelerin yaşaması ve hayatlarını devam ettirmesi için ilan, reklam ve çok sayıda abonesinin olması gerekmektedir. Kendi kendini amorti edemeyen gazetelerin devam etmesi mümkün değildir. Geçmişte maddi yetersizlikten dolayı kapısına kilit vurulan bir çok yerel gazete bulunmaktadır. Tabii okuyucunun gazeteye ilgisini çekebilmek, gazeteyi okunur kılmak için gazetenin de, yöre halkının sorunlarını dile getiren, onları bilgilendiren vasıfta olması gerekir. Halk, kendisini ilgilendirmeyen, kendisinden bahsetmeyen, sorunlarını dile getirmeyen, çözüm önerileri sunmayan, kendi değerlerini yazmayan, kendi kültürlerinden bahsetmeyen bir gazeteyi niye alsın ki?.. Onun için ilçemizde faaliyet gösteren iki gazete de daha çok gayret göstermek zorundadır.

Yazıma son verirken Erciş Gazetesi’nin 9. yıldönümünü kutluyor, Erciş için bir şans olan bu gazetenin daha aktif, daha doyurucu, daha etkin, daha bol yerel haber bulunduran, değişik konuları gündeme getiren yazı ve yorumların yer aldığı bir yayın olmasını temenni ediyorum. Bence temel amaç sadece ilan ve reklam almak olmamalıdır. Bunun yanında halkı bilgilendirmeli, güncel olaylardan haberdar etmeli ve kültürel işlevini tam anlamıyla yerine getirebilmelidir. Daha nice güzel yıllara…

Kaynak: Selahattin Koşar, Dünden Bugüne Erciş, 2008